In Friesland werkt de SIF (Stichting Iepenwacht Fryslân) aan het bestrijden en beheersbaar maken van boomziekten en boomplagen.
In 2005 begon de SIF met een succesvolle bestrijding van de iepziekte, ze zorgden ervoor dat we in Fryslân van 10% naar 1% zieke iepen gingen.
Ook wordt kennis verzameld en gedeeld met betrekking tot andere boomziekten en -plagen. Recent is er een aparte tak aan het werk van deze stichting toegevoegd, inzake de aanpak van invasieve exoten.
Vooral op de Friese klei komen veel iepen voor want de iep kan goed tegen harde wind en de zilte zeelucht.
In de jaren ’20 van de vorige eeuw vielen veel iepen ten prooi aan de schimmel Ophiostoma Ulmi en in de jaren ’70 volgde er een tweede golf want iepziekte is erg besmettelijk.
Door een collectieve sanering van zieke iepen, preventie en de introductie van resistente rassen werd de kaalslag tijdig een halt toegeroepen door de SIF.
Maar de iepziekte kan nog steeds voorkomen: je herkent een zieke iep aan het blad: dat is geel en bruin en valt te vroeg af. Heb je een iep gezien waarvan je denkt dat die ziek is, neem dan contact op met de SIF.
Als je het meldingsformulier invult, weten de medewerkers van de SIF om welke boom het gaat en kunnen zij actie ondernemen.
Essentaksterfte is een agressieve schimmelziekte die sinds 2010 essenbomen in heel Nederland kan aantasten.
Bladeren verwelken, twijgjes en takken sterven af, en de boom verzwakt zo erg dat andere plagen de boom definitief kunnen vellen.
Tot op heden is er geen remedie, behalve ruimen. Helaas zijn er nog geen resistente essensoorten.
De kastanjebloedingsziekte wordt veroorzaakt door de bacterie, Pseudomonas syringae pv aesculi.
De aantasting is sinds 2002 bekend in Nederland en komt uitsluitend voor bij paardenkastanjes.
Een zieke boom heeft roestbruine vlekken op de stam. Uit de vlekken komt een vloeistof; de boom bloedt als het ware. Het vocht is aanvankelijk helder maar verkleurt naar donkerbruin en wordt stroperig. De bast gaat onder de vlekken rotten en uiteindelijk sterft de boom.
Er zijn nog geen resistente paardenkastanjes op de markt verkrijgbaar. Op dit moment is het advies om geen nieuwe paardenkastanjes aan te planten.
Ook esdoorns hebben sinds kort te maken met een vervelende schimmel (Cryptostroma coricale), die ook nog eens schadelijk is voor mensen: de sporen kunnen namelijk binnendringen in onze longen.
Onder de bast van de esdoorn vormt de schimmel een bruinzwarte sporenmassa. Nadat de bast loslaat, komen de sporen vrij. Als de stam bruin–zwarte vlekken krijgt, zal hij streven.
Binnen het Collectief Invasieve Exoten Friesland (CIEF) bestrijden verschillende Friese terreinbeheerders sinds februari 2022 gezamenlijk de schade die invasieve exoten toebrengen aan zowel de groei en bloei van andere soorten, als aan de biodiversiteit, watersystemen en de gezondheid van mens, plant en dier.
Ga naar de pagina over invasieve exoten.
